Οικονομικό Φόρουμ της Θράκης

Οι Κάβειροι ήταν μυστηριακές θεότητες, τέσσερεις ή έξι τον αριθμό, οι οποίες συνδέονταν με τον Ήφαιστο και τους Διόσκουρους· γνωστά ονόματά τους είναι τα εξής: Αξίερος, Αξιόκερσα, Αξιόκερσος και Κασμίλος. Η λατρεία τους ξεκίνησε από τους ναυτικούς, που τους θεωρούσαν προστάτες τους και, ως εκ τούτου, ζητούσαν από αυτούς ασφάλεια στα ταξίδια τους. Ξεκινώντας από το Β. Αιγαίο (Λήμνος, Ίμβρος, Σαμοθράκη) κατά τον 7^ο π.Χ. αιώνα, η λατρεία των Καβείρων διαδόθηκε στη συνέχεια και σε άλλες περιοχές επίσης (Θήβα, Δήλο κ.ά.). Μετά την ελληνιστική περίοδο, τελευταίες μαρτυρίες για τη λατρεία τους εντοπίζονται κατά τον 4^ο μ.Χ αιώνα.

Η Σαμοθράκη υπήρξε το σπουδαιότερο κέντρο της μυστηριακής λατρείας των Καβείρων, τους οποίους οι σωζόμενες επιγραφές αναφέρουν ως Μεγάλους Θεούς. Η λατρεία τους περιλάμβανε ιεροτελεστίες και μυστήρια σε ειδικά ιερά. Απαραίτητη προϋπόθεση της μύησης ήταν η εξομολόγηση δηλ. η ψυχική κάθαρση του ατόμου, την οποία αναλάμβανε ένας ειδικός ιερέας, ο Κόης, ο οποίος και έκρινε την καταλληλότητα του ατόμου προς μύηση. Η τελετή της μύησης λάμβανε χώρα κατά τη διάρκεια της νύχτας υπό το φως των λυχναριών που έφεραν οι υπόλοιποι μύστες. Ο μυούμενος καθόταν πάνω σε θρόνο, εξ ου και η επωνυμία της τελετής θρονισμός. Ο νέος μύστης λάμβανε ως προσφορά στεφάνι από ελιά και πορφυρή ζώνη, που λειτουργούσε ως φυλαχτό ενάντια στους θαλάσσιους κυρίως κινδύνους. Στο άβατο του χώρου των τελετών υπήρχε επιγραφή η οποία εμπόδιζε την είσοδο στους αμύητους (ἀμύητον μὴ εἰσιέναι). Στόχος των Μυστηρίων ήταν οι μυούμενοι να επιτύχουν την ηθική τους βελτίωση.

Σε αντίθεση προς τα Ελευσίνεια Μυστήρια, στα Καβείρια ήταν δυνατή η συμμετοχή ατόμων από διαφορετικές εθνότητες και κοινωνικές τάξεις, κάθε ηλικίας και ανεξάρτητα φύλου.

            Πολλές γνωστές προσωπικότητες του αρχαίου κόσμου αναφέρονται ως μύστες των Καβειρίων Μυστηρίων, όπως ο Ηρόδοτος, ο βασιλιάς της Σπάρτης Λύσανδρος, οι γονείς του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Φίλιππος ο Β΄ ο Μακεδών και η σύζυγός του Ολυμπιάδα, οι οποίοι μάλιστα συναντήθηκαν ως νέοι στο πλαίσιο τη μυήσής τους στη Σαμοθράκη. Επίσης ανάμεσα στους μύστες μπορούμε να αναφέρουμε αρκετούς Ρωμαίους αξιωματούχους, όπως και μυθολογικά πρόσωπα (Οδυσσέας, Αγαμέμνονας, Ορφέας).

            Εξαιτίας των μυστηρίων και του Ιερού τους η Σαμοθράκη καλούνταν «ζαθέη», δηλ. σεπτή, «ιερά χώρα». Το νησί υπήρξε μάλιστα το άσυλο πολιτικών, κατά βάση, εξορίστων, όπως της Αρσινόης της Φιλαδέλφου, στη προσπάθειά της να ξεφύγει από τον Πτολεμαίο τον Κεραυνό, του Πτολεμαίου του Φιλομήτορος, μετά την ήττα του από τον Αντίοχο, του ηττημένου από από τους Ρωμαίους βασιλιά της Μακεδονίας Περσέα, κ.ά.

            Μετά το τυχαίο γεγονός της ανακάλυψης της Νίκης της Σαμοθράκης οι ανασκαφικές εργασίες στο νησί έφεραν στο φως τον ιερό χώρο στο σύνολό  του, το ιερό των Καβείρων, το θέατρο, βωμούς, νομίσματα, αγγεία, κοσμήματα, αλλά και κτήρια αφιερωμένα στους Μεγάλους Θεούς από την Αρσινόη, τον Πτολεμαίο και τη Μακεδονική βασιλική δυναστεία.

                                                                                                Δήμητρα Κουκουζίκα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

σας παρουσιάζουμε το ομορφότερο νησί του Αιγαίου! Θα σας δείξουμε τις ομορφιές του, θα τονίσουμε την ιστορία του και θα σας προσκαλέσουμε έναν προς έναν στο νησί για να σας φιλοξενήσουμε και να σας κάνουμε αυτόπτες και αυτήκοους μάρτυρες του μεγαλείου της Σαμοθράκης.

Η Σαμοθράκη είναι νησί του Θρακικού Πελάγους. Βρίσκεται στο Βορειοανατολικό τμήμα του Αιγαίου μεταξύ των νησιών Λήμνος, Ίμβρος και Θάσος, και απέχει 24 ναυτικά μίλια από την Αλεξανδρούπολη. Η επιφάνεια του νησιού είναι 178 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ενώ η υψηλότερη κορυφή του έχει υψόμετρο 1.611 μέτρα. Με αυτό το ύψος, η Σαμοθράκη είναι το ψηλότερο ελληνικό νησί -με την εξαίρεση των δύο μεγαλονήσων, της Κρήτης και της Εύβοιας. Το όνομα του βουνού είναι Σάος, αλλά οι ντόπιοι το ονομάζουν «Φεγγάρι» (όπως και την υψηλότερη κορυφή του), καθώς είναι «τόσο ψηλό που κρύβει το φεγγάρι». Εξάλλου, το όνομα του νησιού σημαίνει «ψηλή Θράκη» -από το αρχαιοελληνικό σάμος = υψηλή.

Η Σαμοθράκη αποτελεί τον ομώνυμο δήμο και υπάγεται διοικητικά στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου. Ο μόνιμος πληθυσμός σύμφωνα με την απογραφή του 2011 είναι 2.840 κάτοικοι. Μέσω του λιμανιού της Καμαριώτισσας η Σαμοθράκη συνδέεται ακτοπλοϊκά κυρίως με την Αλεξανδρούπολη και δευτερευόντως με την Καβάλα. Η οικονομία της Σαμοθράκης βασίζεται επί το πλείστον στον τουρισμό και την αλιεία.

Η Σαμοθράκη είναι παγκοσμίως γνωστή λόγω του διάσημου αρχαιοελληνικού αγάλματος της Νίκης, το οποίο βρέθηκε το 1863 στο νησί. Το άγαλμα, ύψους 2,75 μέτρων, εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου, στο Παρίσι. Επιπλέον, στην αρχαιότητα, στο νησί λάμβαναν χώρα τα Καβείρια Μυστήρια, αποκρυφιστικές τελετές που το περιεχόμενο τους δεν έχει διαλευκανθεί απόλυτα μέχρι σήμερα.

Η ιδιαιτερότητα του νησιού οφείλεται στην άγρια παρθένα φύση με τα απότομα βουνά, την πλούσια χλωρίδα και πανίδα, τα δάση με πλατάνια, πεύκα, καστανιές, κέδρους και άλλα δέντρα, τις πηγές, τους καταρράκτες, τις μικρές λίμνες κατά μήκος των ρεμάτων στις πλαγιές του βουνού – οι ντόπιοι τις ονομάζουν «βάθρες» – και τις παραλίες. Τα πλατανοδάση κατεβαίνουν ως τις παραλίες της Σαμοθράκης και σχεδόν φτάνουν στην θάλασσα.

Το νησί έχει ωοειδές σχήμα, με ακτογραμμή 59 χιλιομέτρων, εκ των οποίων περίπου τα 35 αποτελούν παραλίες, οι περισσότερες από αυτές πετρώδεις. Η θαλάσσια περιοχή γύρω από Σαμοθράκη είναι μια από τις πλουσιότερες σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, όσον αφορά τη θαλάσσια και υποβρύχια ζωή που φιλοξενεί.

Παρά τις φυσικές ομορφιές και το αρχαιολογικό ενδιαφέρον από όλες τις ιστορικές περιόδους, η τουριστική βιομηχανία στη Σαμοθράκη δεν είναι τόσο ανεπτυγμένη, σε σύγκριση με άλλα ελληνικά νησιά. Αυτό όμως το γεγονός αποτελεί ίσως βασική αιτία που το νησί παραμένει παρθένο και διατηρεί το φυσικό του περιβάλλον απρόσβλητο από την αλόγιστη ανάπτυξη που χαρακτηρίζει άλλες περιοχές -και ιδίως νησιά- της Ελλάδας.

Η Σαμοθράκη είχε μεγάλο θρησκευτικό ενδιαφέρον λόγω των Καβειρίων Μυστηρίων. Τα μυστήρια τελούνταν στο χώρο του «Ιερού των Μεγάλων Θεών», που αποτελεί τώρα το σημαντικότερο αρχαιολογικό τόπο στο νησί.

Λέγεται πως στα Καβείρια Μυστήρια συναντήθηκαν για πρώτη φορά οι γονείς του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ο Φίλιππος Β’ και η Ολυμπιάδα, και πως στο νησί πραγματοποιήθηκε η σύλληψη του μεγάλου στρατηλάτη. Στα Καβείρια Μυστήρια μπορούσαν να πάρουν μέρος ελεύθεροι πολίτες αλλά και δούλοι – σε αντίθεση με τα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου απαγορευόταν η συμμετοχή των δούλων.

Η Σαμοθράκη κατοικήθηκε για πρώτη φορά από τους Πελασγούς και αργότερα από τους Θράκες. Η αρχαία πόλη, η Παλαιόπολη, βρίσκεται στα βόρεια του νησιού, ενώ παραμένουν τα επιβλητικά αρχαία τείχη της, χτισμένα σε Κυκλώπειο ύφος. Στα τέλη του 8ου αιώνα π.Χ. το νησί αποικίσθηκε από Έλληνες της Σάμου. Καταλήφθηκε από τους Πέρσες το 508 π.Χ., αλλά αργότερα βρέθηκε κάτω από τον έλεγχο της Αθήνας. Στη συνέχεια και μέχρι το 168 π.Χ. βρισκόταν κάτω από μακεδονική κυριαρχία. Μετά τη Μάχη της Πύδνας η Σαμοθράκη απέκτησε ανεξαρτησία, αλλά το 70 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Βεσπασιανός την ενέταξε στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Στο νησί εξορίστηκε, κατά τη διάρκεια της εικονομαχίας, και πέθανε ο χρονογράφος και άγιος της Ορθοδόξου Εκκλησίας Θεοφάνης ο ομολογητής (760-817μ.Χ.).

Οι Βυζαντινοί ήταν οι επόμενοι κυρίαρχοι του νησιού μέχρι το 1204, αργότερα ήρθαν οι Ενετοί και μετά η Γενουάτικη οικογένεια των Γκατιλούζι (εξελ. Γατελούζοι) το 1355. Τα Γενουάτικα οχυρά παραμένουν, μάλιστα ο “Πύργος των Γκατιλούζι” αποτελεί ένα ακόμη πολύ σημαντικό μνημείο.

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία κατέκτησε τη Σαμοθράκη το 1457 και όταν ο κάτοικοι του νησιού επαναστάτησαν, οι Τούρκοι σκότωσαν το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πληθυσμού (Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης). Το νησί απελευθερώθηκε οριστικά μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1913 -αν και πέρασε ένα μικρό διάστημα υπό βουλγαρική κατοχή κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τα τελευταία χρόνια η Σαμοθράκη έχει γνωρίσει μεγάλη τουριστική ανάπτυξη και όλο και πιο πολλοί τουρίστες, Έλληνες και ξένοι επισκέπτονται το νησί και ζουν στιγμές εναλλακτικών διακοπών και επαφής με τη φύση.

Πρέπει να το επισκεφτείς για να νιώσεις εκείνο το απόκοσμο συναίσθημα που σου προκαλεί και την ενέργεια που το περιβάλλει. Η Σαμοθράκη δεν είναι ένας κοινός προορισμός. Είναι ένας διαφορετικός προορισμός που απαιτεί να τον σεβαστείς και να τον δεχτείς όπως είναι. Εδώ δεν θα έρθει κάποιος για την ξέφρενη νυχτερινή ζωή. Ούτε για τα κοσμικά στέκια. Δεν θα βρεις εδώ κάτι τέτοιο. Παρά μόνο την απόλυτη αρμονία φύσης, άγριας ομορφιάς, θάλασσας και βουνού. Εδώ θα έρθεις για να αφεθείς στο απόλυτο γαλάζιο και στο εκπληκτικό πράσινο. Παραδεισένια τοπία, μαγευτικά δάση, ρυάκια, ποτάμια και καταρράκτες, περιμένουν να σε αγκαλιάσουν, να αφεθείς εκεί, να ξεχάσεις και να ξεχαστείς από οποιοδήποτε άλλο ήχο πέραν του ανέμου και του τρεχούμενου νερού.

Γνωστές, από τους βυζαντινούς χρόνους, για τις ευεργετικές τους ιδιότητες είναι οι θερμές θειούχες πηγές στο καταπράσινο χωριό Θέρμα. Οι θεραπευτικές ιδιότητες των πηγών αποδίδονται στην παρουσία σπάνιων δραστικών συστατικών. Στο Δημοτικό Υδροθεραπευτήριο υπάρχουν εγκαταστάσεις ομαδικών και ατομικών λουτήρων.

Στην άλλη πλευρά του νησιού μετά από μια ιδιαίτερα δύσκολη και κοπιαστική πορεία, συναντάται η πολύ ψυχρή ιαματική πηγή Σφεντάμι.

Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα – Σαμοθράκη – Ταινιοθήκη Τηλεόρασης – Αρχείο ΕΡΤ

Ένα απ ’τα πιο φημισμένα πιάτα του νησιού είναι το κατσικάκι Σαμοθράκης .Οι πολυάριθμες ταβέρνες του νησιού προσφέρουν ντόπιο κρέας και φρέσκο ψάρι. Αν σας δοθεί η ευκαιρία να δοκιμάσετε κολοκυθολούλουδα γεμιστά ή τηγανιτά, μαντί και το περιβόητο γλυκό χασλαμά. Από τον Σύλλογο Γυναικών Σαμοθράκης μπορείτε να προμηθευτείτε γλυκά του κουταλιού, απ’ τα οποία το πιο φημισμένο είναι το πράουστι, χυλοπίτες, φλομάρια και τραχανά. Γαλακτομικά προϊόντα, όπως μυζήθρα, κασέρι και γιαούρτι θα βρείτε στον Τυροκομείο Σαμοθράκης.

Στο νησί υπάρχουν αρκετά ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Πληροφορίες για τα καταλύματα μπορεί να αναζητήσει κανείς στο Τουριστικό Περίπτερο του Δήμου, που βρίσκεται στο λιμάνι της Καμαριώτισσας.

Υπάρχουν επίσης δύο camping, ένα οργανωμένο και ένα μη οργανωμένο το οποίο βρίσκεται μέσα σε ένα πανέμορφο πλατανόδασος.

Ο μοναδικός τρόπος πρόσβασης στο νησί είναι ακτοπλοϊκώς , καθώς δεν υπάρχει αεροδρόμιο. Καθημερινά δρομολόγια διάρκειας 2 ωρών υπάρχουν από Αλεξανδρούπολη.

Στις 24 Ιουνίου 2012 το Χρηματοοικονομικό Φόρουμ Θράκης διοργανώνει στη Σαμοθράκη στο χώρο της Παλαιόπολης επίδειξη μόδας με φορέματα από μετάξι Σουφλίου, μία πρωτοβουλία που αναδεικνύει και προωθεί τη Σαμοθράκη και τη Θράκη εν γένει.

Σας καλούμε όλους να συμμετέχετε στην γιορτή αυτή και να μοιραστείτε μαζί μας την ενέργεια του νησιού.

Θα χαρούμε να καλωσορίσω τον καθένα από εσάς ξεχωριστά στη Σαμοθράκη.

Κατερίνα Καραγιάννη.